آغاز: حضرت پادشاه علي الاطلاق عزت...
توضيحات: نامبرده براي سلطان حسين ميرزا بايقرا
(873 - 911 ه) بنام پسرش محسن ميرزا به سال (907 ه/1501 م.) اخلاق
محسني را درچهل "باب" در سه موضوع فلسفة عملي: كشور داري،
تدبير منزل و اخلاق نگاشته است:
ـ1ـ در عبادت ـ2ـ در اخلاص ـ3ـ در دعا ـ4ـ در شكر
ـ5ـ در صبر ـ6ـ در رضا ـ7ـ در توكل ـ8ـ در حيا ـ9ـ در عفت ـ10ـ در ادب
ـ11ـ درعلو همّت ـ12ـ در عزم ـ13ـ در جد و جهد و جد ـ14ـ در ثبات و
استقامت ـ15ـ در عدالت ـ16ـ در عفو ـ17ـ در حلم ـ18ـ در خلق و رفق
ـ19ـدر شفقت و مرحمت ـ20ـ در خيرات و مبرات ـ21ـ در سخاوت و احسان
ـ22ـ در تواضع و احترام ـ23ـ در امانت و ديانت ـ24ـ در وفا و عهدـ25ـ
در صدق ـ26ـ در انجاح حاجات ـ27ـ در تامل ـ28ـ در تدبير ـ29ـ در جزم
و مال انديشي ـ30ـ در شجاعت ـ31ـ در غيرت ـ32ـ درسياست ـ33ـ در حيرت
ـ34ـ فراست ـ35ـ در كتمان اسرار ـ36ـ در اغتنام فرصت ـ37ـ در رعايت
حقوق ـ38ـ صحبت اخيار ـ39ـ دفع اشرارـ40ـ در تربيت خدم و آداب ايشان.
60
شمارة ميكروفيلم: 8/14 موضوع: فلسفه عملي (منظوم)
شمارة كتابخانه: (ف 75021.417 ـ س 33 ب و)
نام كتاب: بوستان سعدي
نام مؤلّف: مصلح الدين سعدي شيرازي (متوفّي 691 ه)
نوع خط: شكسته نستعليق تعداد برگ: 144 تعداد سطر: 15 زبان: فارسي
آغاز: بنام جهاندار جان آفرين حكيم سخن بر زبان آفرين...
توضيحات: انجام افتاده است، مثنوي است در بحر متقارب به سال
655 ه/ 1258 م. در هشت باب در بيان اخلاق و آداب.
97
شمارة ميكروفيلم: 6/10 موضوع: اخلاق
نام كتاب: بهار اقبال
نام مؤلّف: ناشناس
نوع خط: نستعليق تعداد برگ: 18 تعداد سطر: 15 زبان: فارسي
آغاز: شگفته روي و دلكشائي گلستان سخن موقوف...
توضيحات: سر لوحه دارد. داراي عناوين زير:
در صفت عقل و دانش، در صفت جمال باكمال، در صفت خلق، در صفت
حسن كلام، در صفت عدل، صفت سخاوت، صفت شجاعت،صفت اسپ، دعائيه.
2
شمارة ميكروفيلم: 5/15 موضوع: اخلاق
شمارة كتابخانة: (ف 51.091 ـ ز 42 دوح)
نام كتاب: دقائق الحقايق = حقايق الدقايق
نام مؤلف: ابوالفضل احمد رومي (زنده در 720 ه/ 1320م)
نام كاتب: حسين محمد تاريخ كتابت: 1012 ه
نوع خط: نستعليق تعداد برگ: 162 تعداد سطر: 13 زبان: فارسي
آغاز: ... گفت كه نحو ميداني گفت نميدانم گفت ثلث عمرت بباد
رفته است...
توضيحات: آغاز افتاده، تفسيري است بربرخي از آيههاي ناظر بر
مثنوي معنوي در 80 فصل. آغاز: از فصل اوّل: توحيد خالق مخلوقات
ورزاق موجودات جل جلاله و عم نواله. فصل 2: قال النبي صليالله
عليه وسلم من استوي يوما فهو...، 3ـ قال النبّي (ص) المسلم من
سلمالمسلمون من لسانه و يده. 10ـ قال الله تعالي ومامن دابة
في الارض الا عليالله رزقها. 20ـ قال النبي لوكان لابن آدم...
30ـ قال النبي (ص) المالحية... 40ـ قال الله تعالي هذا يوم ينفع
الصادقين... 50 ـ قال الله تعالي قال رب اني دعوت قومي ليلا
و نهارا فلم يزدهم... 70 ـ قال الله تعالي رجاللاتلهيهم...، 80
ـ قال الله تعالي قل متاع الدنيا قليل...
3
شمارة ميكروفيلم: 2/2 موضوع: فلسفه عملي
شمارة كتابخانه: (ف 297.091 ـ ع 39 ذخ)
نام كتاب: ذخيرة الملوك
نام مؤلّف: مير سيد علي بن شهاب همداني (متوفّي 713 ه/ 1313
م)
تاريخ كتابت: 1108 ه
نوع خط: نستعليق مايل به شكسته تعداد برگ: 196 تعداد سطر: 17
زبان: فارسي
آغاز: حمد بسيار و ثناء بيشمار حضرت... امابعد فيقول العبد الفقير
الحقير الجاني...
توضيحات: در زمينه كشور داري و اخلاق و تدبير منزل به خواهش
گروهي از پادشاهان، اميران، در ده "باب" به شرح زير
نگاشته شده است: 1ـدر شرايط واحكام ايمان ولوازم كمال آن كه
سبب نجات بنده است از عذاب ابدي و وسيلت وصول او بدوام لذات
نعيم سرمدي. 2ـ رد اداءحقوق عبوديت. 3ـ در مكارم اخلاق و حسن
خلق و وجوب تمسك حاكم و پادشاه بسيرت خلفاي راشدين. 4ـ در حقوق
والدين و زوج وزوجة و اولاد و عبيد و اقارب و اصدقا. 5 ـ در احكام
سلطنت صورت و ولايت و امارت و حقوق رعايا و شرايط حكومت و حفظ
عهدة آن ووجوب عدل و احسان. 6 ـ در شرح سلطنت معنوي و اسرار
خلافت انساني. 7ـ در بيان امر معروف و نهي منكر و فضايل و شرايط...
8 ـ در بيانفضيلت شكر و حقيقت و اقسام آن و شرح و ذكر نموداري
از انواع انعام... 9ـ در بيان حقيقت... از لوازم امور ولايت و
سلطنت. 10ـ در مذمتكبر و غضب و حقيقت آن.
52
شمارة ميكروفيلم: 9/6 موضوع: فلسفه عملي
شمارة كتابخانه: (ف 51023،091 ـ ن 11 م)
نام كتاب: معدن الجواهر
نام مؤلّف: ملاّ طرزي دهلوي، دولت خان گوالياري
نام كاتب: عبد الفتاح تاريخ كتابت: 1142 ه
نوع خط: شكسته تعداد برگ: 53 تعداد سطر: 23 زبان: فارسي
آغاز: جهان جهان نيايش جهان داري را كه رايات جهانگيري فرمان
روايان...
توضيحات: پدر بزرگ مؤلف ملاّ خواجه اويس ستاره شناس و كيميا
گر روزگار اكبر (923 - 1014 ه) بود. مؤلف بنام جهانگير پادشاه (1014-
1037 ه) به سال 1025 ه / 1616 م) اين كتاب را در چهارده "باب"
نگاشته است. اين بابها به گونة "گلستان سعدي" حاوي
داستانهاياخلاقي است، بابها به شرح زير است: باب 1: در بيان
درجه شهادت و قدرتي و تصرفي كه آن زنده هاي معنوي راست. باب
2: در عشق ومحبت كه وسيلة وصال بمطلوب حقيقي است ـ3ـ در بيوفائي
و پاداش آن ـ 4ـ در فضيلت و ديانت كه صيقل مرآت ايمان و زيور
مرآت صدق وايقان است ـ5ـ در وفا و حقيقت پروري ـ6ـ در پاداش تهمت
و افترا ـ7ـ در داد گستري و عدل پروري ـ8ـ در فضيلت توكل و قناعت
و عبادتـ9ـ در فضيلت اكل حلال و صدق مقال ـ10ـ در بيان استغناي
ايزدي ـ11ـ در بيان بخشايش الهي ـ12ـ در بيان آنكه طينت آدمي
را بآب غمسرشتهاند ـ13ـ در مذمت اضطراري ـ14ـ در بيان عجائباتي
كه از پرده غيب ظهور ميآيد...