621

شماره ميكروفيلم: 67/1موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: )Mss. 20(B
نام كتاب: آداب عالمگيرى
نام مولّف: منشى ابوالفتح مخاطب به قابلخان )متوفّى 1073ه'./ 1663م.(
نام كاتب: منا رام تاريخ كتابت: 1216ه'.
نوع خط: نستعليق شكسته برگ: 326سطر: 25زبان: فارسى
آغاز: خداوند عليم حكيم خرد بخش سخن آفرين را بكدام مرتبه سخنورى ستايش كنم...
توضيحات: نامه‏هاي عالمگير اورنگ زيب است كه توسط منشى ابوالفتح مخاطب به قابلخان‏نوشته شده بود و پس از مرگ عالمگير اورنگ زيب محمّد صادق مطلبى انبالوى )متوفّى 1129ه'./ 1716م.( در سال 1115ه'./ 1703م. آن مسودات را گرد آورى نموده و نامه‏هايى كه در روزگار شاهزاده محمّد اكبر نوشته بوده بر آن‏افزوده، ديباچه‏اي بر آن ساخته و آداب‏عالمگيرى ناميده است.

672

شماره ميكروفيلم: 80/5موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: Mss 81
نام كتاب: انشاى دلگشا
نام مولّف: شيخ محمّد جعفر بن شيخ محمّد فاضل قادرى بجنورى لكهنوى
تاريخ كتابت: 1257ه'.
نوع خط: نستعليق برگ: 24سطر: 17زبان: فارسى
آغاز: ... بهرام گويى پردلى ربوده دل درويشانش از غايت استقامت چون...
ت وضيحات: آغاز افتاده. مولّف اين نسخه را در سال 1118ه'./ 1706م. نگاشته‏است. در سه نوع - 1مكاتبات، -2مراسلات، -3رقعات.

665

شماره ميكروفيلم: 79/3موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: Mss. 82
نام كتاب: انشاى نو ايجاد
نام مولّف: شيخ مدار على متخلّص به سابق
تاريخ كتابت: 1224ه'.
نوع خط: نستعليق برگ: 18سطر: 17زبان: فارسى
آغاز: نقطه حمد خالقى كه جواهر عقول عشره را مظروف در يك طبع انسانى ساخته... كه حقير پرتقصير مدار على ولد حمزه على فاروقى...
توضيحات: مجموعه رقعات اوست مشتمل بر نامه‏هاى گوناگون كه مولّف به نام دوستان و برادران و علما و مديران روزنامه و پيران و مرشدان آن زمان نگاشته است.

622

شماره ميكروفيلم: 67/2موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: )Mss. 20(A
نام كتاب: انشاء طاهر وحيد
نام مولّف: ميرزا محمّد طاهر وحيد قزوينى )متوفّى 1112ه'./ 1700م.(
نام كاتب: منا رام تاريخ كتابت: 1217ه'.
نوع خط: نستعليق شكسته برگ: 108سطر: 25زبان: فارسى
آغاز: مكتوبى كه مصحوب امارت پناه كلب على سلطان بخواندكار روم فرستاد شده... انامل تقديم محمدت قديمى مفتاح گنجينه مقال تواند بود...
توضيحات: منشآت و نامه‏هايى است كه بسيارى آنها از سوى شاه صفوى به شاهجهان پادشاه ) 1068 - 1037ه'.( و شاهزادگان و اميران روزگار بويژه هند مى‏باشد و نيز شامل فرامين، فتحنامه‏ها و نشانهاي دولتى و ديباچه‏هايى كه خود بر كتابها نگاشته است.

679

شماره ميكروفيلم: 82/3موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: Mss. 83
نام كتاب: انشاء ملّون
نام مولّف: منشى شهاب الدّين
نوع خط: نستعليق برگ: 39سطر: 14زبان: فارسى
آ غاز: بعد از حمد و ثناى ايزد متعال و درود نامحدود بر آن خلاصه كاينات قادرى همان واضح آنكه اين انشائيست مشتمل بر چند انواع...
توضيحات: طريق مراسلات و انشا پردازى است كه در عهد اكبر شاه نگاشته شده است.

615

شماره ميكروفيلم: 65/4موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: Mss. 16
نام كتاب: پنج رقعه
نام مولّف: نورالدّين محمّد ظهورى ترشيزى )متوفّى 1025يا 1026ه'.(
نام كاتب: شيخ امان الله تاريخ كتابت: 10جلوس اكبر شاه گورگانى
نوع خط: نستعليق برگ: 20سطر: 11زبان: فارسى
آغاز: شهيد تبسم ديت عشوه خونبها، مقتول رنگين مطالب شيرين مدعّا...
توضيحات: پنج رقعه است كه مولّف براي نشان دادن توانايى نويسندگى خود نوشته است. اين‏نامه‏ها بعدها به مثنوى مبدّل گشته كه براي آموزش عملى انشاء به كار گرفته‏شده‏است.

475

شماره ميكروفيلم: 33/1موضوع: تاريخ و نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: ,A British Museum London OR.1702
Rieuiii/984
نام كتاب: جامع الانشاء )جلد اوّل(
نام مؤلّف: منشى بهاگ چند )گردآورنده( )زنده در 1134ه'./ 1722م.(
نوع خط: نستعليق برگ: 156سطر: 13زبان: فارسى
آغاز: نامه عمدة الملك مدار المهام آصف خان كه بحسن تقابلى خراسان نوشته تحفه...
توضيحات: نامه‏هايى است كه از دفترچه راجه بالم‏گر نقل گرديده و اين نامه‏ها عبارت اند از: بعضى از نامه‏هاى اميران و منشيان عهد شاهجهان، اورنگ زيب و نامه‏هايى از آصف خان، وزير شاهجهان، وزير اورنگزيب جعفر خان، سيف خان، حكيم حاذق، آغا محمّد حسين ناجى، مكرّم خان، محمّد صالح، ميرزا راجه جى سينگ كچهواهه، رستم خان، مخلص خان، سعداللَّه خان و نامه‏هاى شاهى به ترتيب زير:

نامه‏هاى شاهجهان به عادل خان بيجاپور، قطب الملك گولكنده، شاه صفى ايران، شاه عباس دوّم، نذر محمّد خان اوزبك و محمّد خان پادشاه تركيه، نامه‏هاى جهان آرا به اورنگ زيب، نامه اورنگ زيب به شاهجهان، نامه
شاه طهماسب به محمّد خان والى هرات، نامه همايون به شاه طهماسب، نامه حسين بيگ بهادر به يادگار ميرزا، نامه سلطان حسين به حسن بيگ بهادر، فرمان به مير عليشير وغيره.

671

شماره ميكروفيلم: 80/4موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: Mss. 80
نام كتاب: جامع القوانين = انشاء خليفه
نام مولّف: خليفه شاه محمد قنّوجى
نوع خط: نستعليق برگ: 53سطر: 12زبان: فارسى
آغاز: ستايش و نيايش مر احديرا كه كاتب فصاحت بيان خرد دانشوران از تحرير انشاء ثناء بيكرانش چون قلم...
توضيحات: سال 1085ه'/ 1675م. در چهار فصل و يك خاتمه نگاشته شده‏است:
فصل اوّل: مكتوبات، فصل دوّم: رقعات،
فصل سوّم: مشتمل بر دو قسم: اوّل: مراسلات تهنيت آميز، دوّم: در مكاتبات تعزيتانگيز،
فصل چهارم: در آداب و القاب و خاتمه در چند فصل، شامل قوانين، صدور فرامين، نوازشنامه‏ها، و مانند آنها.

519

شماره ميكروفيلم: 42/6موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: Rotograph No. 222, Asiatic Society Calcutta Morely 81
نام كتاب: خطوط شيواجى
نام مؤلّف: شيواجى
نام كاتب: پربهو منشى تاريخ كتابت: 46جلوس اورنگ زيب
نوع خط: نستعليق برگ: 33سطر: 10زبان: فارسى
آ غاز: ...از مهاراج شيواجى به نام متصديان و دانايان بادشاه عالمگير آنكه...
توضيحات: آغاز افتاده.

194

شمارهميكروفيلم: 68/3موضوع: انشاء
شمارهكتابخانه: Subhanallah Per. 891.5528
نامكتاب:دستورالانشاء
ناممولّف:محمّدقادرى
نامكاتب:غلام امام اكرم تاريخ كتابت: 1231ه'.
نوعخط: شكسته برگ: 70سطر: 14زبان: فارسى
آغاز:ابتداىدستورانشاءبناممنشىبى‏همتاكهزبانناطقهازحمدشمحوتقريروقلم...
توضيحات:مشتملچهار»فصل« وچهار »قسم«:
فصلاوّل: چهار »قسم« دارد:اوّلدربيانپارسى،دوّمدراقساممكتوبوكلاممنثوروضوابطخطوط،
سوّمدرمراسلاتپروانجاتچهارم،درعرايضمحاربات.
فصلدوّم:مشتملبرچهار »قسم«.اوّلدررسيدميوهوجنسديگر،دوّمدرتهنيت،سومدرعبادت، و
چهارمدرتعزيت.
فصلسوّم:متضمنبرچهار »قسم«.اوّلدرالقابوآداب،دوّمدرابرازحضورباطنىباعثظاهرى،سوّمدر
اظهارخيريتخودوعافيتطلبىمكتوباليه،چهارمدردواميادآوريهاوعرضشوقغايبانه.
فصلچهارم: چهار »قسم«دارد:اوّلدرشكايتعدموصولخطواستدعاىآن،دوّمدرتحريرجوابخطورود
مكتوبوتقديمشكرگزاريها،سوّمدروانمودوفاواخلاصوتفصيلاشعارهرمضمون،چهار

مخاتمهكتاب ومناجات.