Mulana Azad Library

فهرست ميكروفيلم نسخه هاي خطي فارسي و عربي
كتابخانه مولانا آزاد دانشگاه اسلامي عليگر هند

VOL:II

Page No.1-72, 72-146, 147-217, 218-281, 281-320
فهرستها
فهرست موضوعي
فهرست اسامي كتابها
فهرست مولفين،مترجمين و شارحين

 

671
شماره ميكروفيلم: 80/4موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: Mss. 80
نام كتاب: جامع القوانين = انشاء خليفه
نام مولّف: خليفه شاه محمد قنّوجى
نوع خط: نستعليق برگ: 53سطر: 12زبان: فارسى
آغاز: ستايش و نيايش مر احديرا كه كاتب فصاحت بيان خرد دانشوران از تحرير انشاء ثناء
بيكرانش چون قلم...
توضيحات: سال 1085ه'/ 1675م. در چهار فصل و يك خاتمه نگاشته شده‏است:
فصل اوّل: مكتوبات، فصل دوّم: رقعات،
فصل سوّم: مشتمل بر دو قسم: اوّل: مراسلات تهنيت آميز، دوّم: در مكاتبات تعزيتانگيز،
فصل چهارم: در آداب و القاب و خاتمه در چند فصل، شامل قوانين، صدور فرامين، نوازشنامه‏ها، و
مانند آنها.

672
شماره ميكروفيلم: 80/5موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: Mss 81
نام كتاب: انشاى دلگشا
نام مولّف: شيخ محمّد جعفر بن شيخ محمّد فاضل قادرى بجنورى لكهنوى
تاريخ كتابت: 1257ه'.
نوع خط: نستعليق برگ: 24سطر: 17زبان: فارسى
آغاز: ... بهرام گويى پردلى ربوده دل درويشانش از غايت استقامت چون...
ت وضيحات: آغاز افتاده. مولّف اين نسخه را در سال 1118ه'./ 1706م. نگاشته‏است. در سه نوع -
1مكاتبات، -2مراسلات، -3رقعات.

673
شماره ميكروفيلم: 80/6موضوع: تصوّف
شماره كتابخانه: Mss. 88
نام كتاب: سراج العارفين
نام مولّف: محمّد بهادر خان سنبهلى
تاريخ كتابت: 1271ه'.
نوع خط: نستعليق برگ: 22سطر: 15زبان: فارسى
آغاز: الحمد لله ربّ العالمين... امّا بعد حمد و ثنا چنين گويد كج مج زبان محمّد بهادر خان...
توضيحات: مولّف مى‏گويد: پيامبر)ص( را در حال انكشاف و منام ديده فرموده‏اند سطرى چندبراى
شايقان به معاونت اهل تحقيق و تدقيق بيان كن و من نيز آن را به زبان سليس اهل زمانه ترتيب نمودم
و سراج العارفين نام نهادم. اين اثر در دوازده باب نگاشته شده‏است:
-1در بيان ذكر و مراقبت، -2صحبت پير، -3در بيان شغل، -4فكر، -5تصوّر، -6ديدار خدا، -7بيان
روح، -8رؤيت رسول، -9نفس و اقسام آن، -10حالت فقر، اقسام فقر، -11نماز تهجد و اشراق، -
12فرشتگان و شياطين.

674
شماره ميكروفيلم: 81/1موضوع: طبّ
شماره كتابخانه: Mss. 76
نام كتاب: رساله در علم طبّ
نام مولّف: كرامت على
نام كاتب: اصغر حكيم تاريخ كتابت: 1266ه'.
نوع خط: نسخ برگ: 474سطر: 21زبان: عربى
آغاز: قال الشيخ الامام الحبر الكامل علاء الدين على ابن ابى الحزم القرشى...

675
شماره ميكروفيلم: 81/2موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: Mss. 85
نام كتاب: دستور العمل آگهى = دستورنامه آگهى
ن ام مولّف: عالمگير اورنگ زيب )متوفّى 1118ه'.(
نام كاتب: كرامت على تاريخ كتابت: 1247ه'.
نوع خط: نستعليق برگ: 105سطر: 9زبان: فارسى
آغاز: بعد حمد رب العالمين و نعت خاتم المرسلين كه... از پيشگاه خديو خداگاه خلد آرامگاه محمّد اورنگ
زيب عالمگير پادشاه بنام پادشاهزاده محمّد اعظم شاه...
توضيحات: مجموعه نامه‏هاى اورنگ زيب پادشاه ) 1068-1118ه'.( به برادران و فرزندان خود با سر آغاز
مهين پور خلافت فرزند سعادت توام برادر نامهربان و مانند آن.

676
شماره ميكروفيلم: 81/3موضوع: تاريخ
شماره كتابخانه: Mss. 87
نام كتاب: مسجّلات فى تاريخ القضاة البلگرام
نام مولّف: احمد الله معروف به عثمان بن قاضى محمد احسان
نوع خط: نستعليق برگ: 45سطر: 18زبان: فارسى
آغاز: امّا بعد مى‏گويد محرّر اين اوراق احمد الله المعروف به عثمان احمد شريعت پناه قاضى محمّد احسان
عثمانى كه بعضى اخوان زمان مثل مير غلام على...
توضيحات: تاريخ قضات بلگرام مشتمل بر نه باب به شرح زير است:
-1اخبار عثمان بن عفان، -2در ذكر احوال امام المدين عمرو بن عثمان، -3در ذكر احوال عبدالله الاكبر
ملقّب به حسام الدين بن عمر بن عثمان، -4در ذكر عليم الدّين عبدالعزيز بن عبدالله الاكبر، -5در
ذكر علاؤالدّين عبد الله ثانى بن عبدالعزيز بن عبدالله الاكبر، -6در ذكر ركن الدّين عبدالرحمن بن
عبدالله ثانى، -7داود جدّ اعلاى حضرت قاضى يوسف، -8در ذكر خالد بن داود بن عبدالرحمن، -9در ذكر
عاصم بن خالد بن داود.

677
شماره ميكروفيلم: 81/4موضوع: تصوّف
شماره كتابخانه: Mss. 89
نام كتاب: مرغوب القلوب
نام‏مولّف: محمّد بن احمد بن على البخارى معروف به نظام الدين اولياء و محبوب الهى )متوفّى
725ه'./ 1325م.(
تاريخ كتابت: 955ه'.
نوع خط: نستعليق برگ: 95سطر: 15زبان: فارسى
آغاز: اين جواهر گنج الهام ربانى و اين زواهر فضل علوم معانى از زبان درر بار گوهر نثار سلطان المشايخ
شيخ شيوخ العالم قطب الاقطاب علامة الورى بدرالطريقه...
توضيحات: ملفوظات سلطان المشايخ حضرت نظام الدين اولياء. ادامه نسخه در ميكروفيلم شماره
.82/1

678
شماره ميكروفيلم: 82/2موضوع: جغرافيا
شماره كتابخانه: Mss. 89/2
نام كتاب: جذب القلوب الى ديار المحبوب
نام مولّف: شيخ عبدالحقّ محدّث دهلوى )متوفّى 1052ه'./ 1642م.(
نام كاتب: غلام محمّد نبى تاريخ كتابت: 1249ه'.
نوع خط: نستعليق برگ: 8سطر: 13زبان: فارسى
آغاز: فصل، اما حجره منيفه كه حاوى قبور شريفه است در اوّل حجره بود داخل بيت عايشه)رض(...
توضيحات: تاريخ و جغرافياى شهر مدينه واماكن متبرّكه آن كه در سال 998ه'./ 1590م. در مدينه آغاز
و در 1001ه'./ 1592م. در دهلى به انجام رسيده است. اين اثر در هفده باب نوشته شده است:
-1در عدد اسماى اين شهر، -2فضايل آن از ديدگاه قرآن و حديث، -3اخبار سكان اين بقعه از قديم
الزمان، -4سبب قدوم حضرت پيامبر بدين بلد، -5هجرت، -6عمارت مسجد شريف نبوى و ديگر مقامات، -
7تغييرات و زيادتها در آنها، -8فضايل مسجد شريف، -9عمارت مسجد قبا و ديگر مساجد، -10چاه‏ها، -
11اماكن ميان مكه و مدينه، -12فضايل مقابر بقيع، -13كوه احد و شهيدان آن، -14فضيلت زيارت
سيّد الانام و اثبات حيات پيامبران، -15حكم زيارت قبر و توسّل حسنين، -16آداب زيارت، -17آداب
صلوات.

679
شماره ميكروفيلم: 82/3موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: Mss. 83
نام كتاب: انشاء ملّون
نام مولّف: منشى شهاب الدّين
نوع خط: نستعليق برگ: 39سطر: 14زبان: فارسى
آ غاز: بعد از حمد و ثناى ايزد متعال و درود نامحدود بر آن خلاصه كاينات قادرى همان واضح آنكه اين
انشائيست مشتمل بر چند انواع...
توضيحات: طريق مراسلات و انشا پردازى است كه در عهد اكبر شاه نگاشته شده است.

680
شماره ميكروفيلم: 82/4موضوع: علوم هندويى
شماره كتابخانه: Mss. 84
نام كتاب: سنگهاسن بتيسى
نام مولّف: كيشن داس )مترجم(
نوع خط: نستعليق مايل به شكسته برگ: 39سطر: 15زبان: فارسى
آغاز: ستايش جهان آفرين كه بيك سخن... نه فلك... بى‏پاى بچرخ در آورده و هفت طبق...
توضيحات: متن اصلى به زبان سنسكريت به نام سنگهاسن بتيسى يعنى افسانه تخت مى‏باشد
كه مجموعه سى و دو داستان تاريخى افسانه‏اى عرفانى و پندآموز از روزگار راجه بكرماجيت است.

681
شماره ميكروفيلم: 82/5موضوع: اخلاق
شماره كتابخانه: Mss. 69
نام كتاب: كلمات خواجه عبدالله = سخنان خواجه عبدالله = مناجات خواجه عبدالله
نام مولّف: خواجه عبدالله انصارى هروى )متوفّى 481ه'./ 1089م.(
نوع خط: نستعليق برگ: 40سطر: 9زبان: فارسى
آغاز: اى زدردت بيدلان را بوى درمان آمده
ياد تو مر عاشقانرا مونس جان آمده
توضيحات: راز و نيازهاى عارفانه منسوب به خواجه است.

682
شماره ميكروفيلم: 82/6موضوع: تاريخ
شماره كتابخانه: Mss. 100
نام كتاب: عمل صالح = شاهجهان نامه
نام مولّف: محمّد صالح كنبوه لاهورى )زنده در 1082ه'./ 1671م.(
نوع خط: نستعليق مايل به شكسته برگ: 120سطر: 19زبان: فارسى
آغاز: شگفته رويى چمن بيان و خنده ريزى گلبن سخن از حمد بهار پيراى گلشن كاف و نون...
توضيحات: انجام افتاده. تاريخ رويدادها و وقايع عهد شاهجهان ) 1068 - 1037ه'.( است كه مطالب آن به
شرح زير تدوين گرديده است:
مقدمه: مشتمل است بر ذكر تولد شاهجهان ) 1000ه'.( و خلاصه تاريخ اسلاف شاهجهان. متن: مشتمل
است بر تاريخ سى و يك ساله عهد شاهجهان از روى كار آمدن تا كناره گرفتن شاهجهان از سلطنت در حق
پسرش اونگ‏زيب عالمگير ) 1068 - 1037ه'.(.
ضميمه: شامل خلاصه احوال شاهجهان از كناره‏گيرى تا وفات او ) 1076-1068ه'.(، خاتمه: مشتمل است
بر تذكره سادات، مشايخ، علماء، ادبا، شعرا، طبيبان و اميران بزرگ عهد شاهجهان.

683
شماره ميكروفيلم: 82/7موضوع: تاريخ
شماره كتابخانه: Mss 90
نام كتاب: مجموعه خطوط نوّاب وزير اوده
تاريخ كتابت: 1239ه'.
نوع خط: نستعليق برگ: 110سطر: 16زبان: فارسى
آغاز: نقل خط نوّاب معلّى القاب گورنر جنرال جان آدم صاحب بهادر خلّد الله ملكه مرقومه ششم شعبان
1228ه'...
توضيحات: مجموعه نامه‏هاى نوّاب غازى الدّين حيدر و سعادت على خان وزير اوده به نام گورنر جنرال جان
آدم كه از طرف ملكه انگلستان در قرن سيزدهم در هند والى صوبه اوده بود، نگاشته شده است.

684
شماره ميكروفيلم: 82/8موضوع: نامه‏نگارى
شماره كتابخانه: Mss 101
نام كتاب: دستور العمل آگهى = دستور نامه آگهى
نام مولّف: عالمگير اورنگ زيب )متوفّى 1118ه'(
ت اريخ كتابت: 1156ه'.
نوع خط: نستعليق شكسته برگ: 74سطر: 11زبان: فارسى
آغاز: بعد حمد ربّ العالمين و نعت سيّد المرسلين كه ... ان كما حقه امكان هيچ حرف آخرين نيست...

685
شماره ميكروفيلم: 82/9موضوع: هئيت
شماره كتابخانه: Mss 96
نام كتاب: زبدة القوانين
نام مولّف: هرسكه راى كهترى عرف سهگل
تاريخ كتابت: اواسط قرن سيزدهم
نوع خط: شكسته نستعليق برگ: 96سطر: 14زبان: فارسى
آغاز: سياق سخن زبان آوران اهل قلم و تمهيد كلام سخن وران ارباب رقم...
توضيحات: اين نسخه مشتمل است بر چندين فصل: در بيان هندسى اعداد، در بيان قاعده علامت
اعداد، در بيان ضرب، در بيان قسمت و طرح اعداد، در بيان سنه هجرى و فصلى و تفصيل قرون و سمت و
ساكه هندى وغيره مى‏باشد.

686
شماره ميكروفيلم: 82/10موضوع: آشپزى
شماره كتابخانه: Mss. 98
نام كتاب: الوان نعمت
نام مولّف: نور الدين شيرازى معروف به نعمت خان عالى )متوفّى 1122ه'./ 1710م.(
نوع خط: نستعليق برگ: 62سطر: 15زبان: فارسى
آغاز: فهرست نسخه دستور پختن اطعمه كه در سركار شاهجهان معه وزن بعمل آمده...
توضيحات: تركيب و طريق پختن غذاها در عهد شاهجهان پادشاه.

687
شماره ميكروفيلم: 83/1موضوع: رياضى
شماره كتابخانه: MSS. 92
نام كتاب: كتاب آمدنى و خرج
نام مولّف: ناشناس
نوع خط: شكسته برگ: 50سطر: متفرق زبان: فارسى
آغاز: فهرست فصلى ديهات پرگنه رام پور مضاف دار الخير اجمير...
توضيحات: تاليف سال 1159ه'. در عوايد و دخل و خرج دهات و قصبات پرگنه رام پور نگاشته شده‏است.

688
شماره ميكروفيلم: 83/2موضوع: تاريخ
شماره كتابخانه: MSS. 91
نام كتاب: تزك تيمورى = توزك تيمورى
نام مولّف: ابوطالب حسينى تربتى
نوع خط: نستعليق خوش برگ: 133سطر: 7زبان: فارسى
آغاز: ... و ارباب استحقاق مقرر ساختم و قاضى از براى عسكر و از براى...
توضيحات: آغاز و انجام افتاده‏است.

689
شماره ميكروفيلم: 83/3موضوع: تذكره
شماره كتابخانه: MSS. 99
نام كتاب: كلمات الصّادقين
نام مولّف: محمّد صادق مخاطب به صادق خان تيمورى )زنده در 1046ه'.(
نام كاتب: امام على تاريخ كتابت: 1024ه'.
نوع خط: نستعليق برگ: 127سطر: 17زبان: فارسى
آغاز: ... شعر سياهى شب و روشنائى روز، چراغ فلك روشن از نور اوست... امابعد عرض ميدارد بنده
گنهگار و شرمسار محمّد صادق...
توضيحات: آغاز ناقص است. در احوال و زندگينامه ابرار و اصفياء و اوليايى كه در شهر دهلى مدفون
اند، نگاشته شده است.

690
شماره ميكروفيلم: 83/4موضوع: تاريخ
شماره كتابخانه: MSS. 95
نام كتاب: وقايع نعمت خان عالى
نام مولّف: نور الدين محمّد شيرازى معروف به نعمت خان عالى )متوفّى 1121ه'./ 1710م.(
نوع خط: نستعليق مايل به شكسته برگ: 64سطر: 13زبان: فارسى
آغاز: دمى كه مدرس كشاف صبح در صفه صدق و صفا چون قاضى بيضا تفسير...

691
شماره ميكروفيلم: 83/5موضوع: تاريخ
شماره كتابخانه: MSS. 93
نام كتاب: سير المتاخرين
نام مولّف: مير غلام حسين منشى بن هدايت على خان طباطبائى حسينى )متوفّى 1208ه'.(
نوع خط: نستعليق برگ: 48سطر: 21زبان: فارسى
آغاز: سپاس بيقياس و ستايش سرمدى اساس نثار بارگاه عظمت و جلال...
توضيحات: مختصر تاريخ عهد عالمگير است. انجام افتاده است. در سالهاى 1194 - 1190ه'. / 1780-1م
به نام امير الملك عماد الدوله گورنر جنرال وارن هستنگر بهادر در يك مقدمه و دو دفتر نگاشته
شده‏است.
مقدمه: در جغرافياى هند و سپس تاريخ هند باستان است. جلد دوّم و سوّم آن كه بخش مهم آن را تشكيل
مى‏دهد در تاريخ آخرين شاهان تيمورى هند و حكومت انگليسها در بنگال از مرگ اورنگ زيب 1118هجرى تا
1195هجرى، يعنى تاريخ 75سال بعد از مرگ اورنگ زيب و جانشينانش اعظم، محمد معظّم، كام بخش و بعد
از آن پنج جانشين ديگر محمد معزّالدين جهاندار شاه، فرّخ سير، رفيع الدرجات، رفيق الدوله و محمّد شاه.

692
شماره ميكروفيلم: 83/6موضوع: علوم رياضى
شماره كتابخانه: MSS. 97
نام كتاب: دستور العمل
نام مولّف: جواهر مل )از نيمه دوم سده يازدهم(
ن وع خط: نستعليق شكسته برگ: 18سطر: 8زبان: فارسى
آغاز: دستور العمل جواهر مل كه به قوانين حساب مشتمل است...
توضيحات: دستور العمل و طريقه و قوانين حساب است.