Library of Hakeem Sayed Zillur Rahman, Aligarh, India
فهرست ميکروفيلم نسخه هاي خطي فارسي و عربي
كتابخانه سيّد ظلّ الرحمن، عليگر، هند
VOL.III
فهرستها
فهرست موضوعي
فهرست اسامي كتابها
فهرست مولّفين، مترجمين و شارحين
Book Page's Nos. 1-30 - 31-60 - 61-90 - 91-120 - 121-150 - 151-180 - 181-210 - 211-240 - 241-270 - 271-290
181
شماره ميكروفيلم: 26/14موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله ابدال ادويه
نام مولّف: محمّد بن زكريا رازى )متوفّى 320ه'./ 933م.(
تاريخ كتابت: 1150تا 1157ه'
نوع خط: نستعليق شكسته برگ: 4سطر: 23زبان: عربى
آغاز: قال ابوبكر محمّد بن زكريا الرازى القول فى الابدال
بحسب ما ارى جزء...
182
شماره ميكروفيلم: 26/13موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله اطعمة المرضى
نام مولّف: محمّد بن زكريا رازى )متوفّى 320ه'./ 933م.(
تاريخ كتابت: 1150تا 1157ه'
نوع خط: نستعليق شكسته برگ: 3سطر: 23زبان: عربى
آغاز: طعام من لا يريد ان يسرع اليه الشيب يجب ان يكون القلايا
و المتنجنات و الشعراء...
183
شماره ميكروفيلم: 26/5موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله افيون = خواص افيون
نام مولّف: عمادالدّين محمود بن مسعود بن محمود شيرازى )ازسده
يازدهم هجرى(
تاريخ كتابت: 1150تا 1157ه'.
نوع خط: نستعليق شكسته برگ: 44سطر: 23زبان: فارسى
آغاز: الحمد لله المحمود فى كل فعاله و الشكر...بنا بر ذوق و
وجدان و عقيده غيرمرضيه ...
توضيحات: در سود و زيان و روش ترك افيون در پانزده »باب«
نگاشته شده است:
باب -1در ماهيت و طبيعت و خواص افيون -5در بيان سبب
نشاط و كيفيت افيون -10در مورد ترك معتاد افيون -15در
تراكيبى كه در آن داخل است.
184
شماره ميكروفيلم: 11/5موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله بقول و اغذيه هنديه = تأليف شريف = مفردات
هندى
نام مولّف: حكيم محمّد شريف خان فرزند حكيم محمّد اكمل خان
)متوفّى 1222ه'./ 807م.(
نوع خط: نستعليق برگ: 44سطر: 11زبان: فارسى
آغاز: برگ درختان سبز در نظر هوشيار هر ورقش دفتريست معرفت كردگار
فواكههاى گوناگون و درختهاى موزون دليليست ساطع و برهانى...
توضيحات: ادامه نسخه در ميكروفيلم شماره .12/1براى شاه عالم
دوّم ) 1221-1173ه'.( در مفردات ادويه هندى و تحقيق در الفاظ ادويه
ه ندى در يك »مقدمه« دربيان امور مفيده به ترتيب الفبايى
نگاشته است.
185
شماره ميكروفيلم: 26/4موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله ترياق فاروق
نام مولّف: حكيم كمال الدّين حسين فرزند نورالدّين محمّد بن
كمال الدّين حسين شيرازى
تاريخ كتابت: 1149ه'
نوع خط: نستعليق برگ: 34سطر: 23زبان: فارسى
آغاز: حمد و سپاس سزاوار حكيمى است كه تركيب بدن انسان را از...
توضيحات: نامبرده پزشك شاه طهماسب ) 984-93ه'.( و شاه
اسماعيل دوّم ) (985-984بوده و اين اثر را به نام شاه نورالدّين
نعمت الله الباقى الحسينى در يك »مقدمه« و سه »ركن« و يك
»خاتمه« نگاشته است .مقدمه در دو »مطلب «و هر ركن در چندين »جز«.
186
شماره ميكروفيلم: 10/3موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله جرّاحى
نام مولّف: حكيم جوزى دى سلوا
تاريخ كتابت: 1825م.
نوع خط: شكسته برگ: 62سطر: 15زبان: فارسى
آغاز: حمد وافر و مدح متكاثر حكيمى را كه قضا و حكمتش...
توضيحات: منتخبىاست از كتاب فرنگى مسمّى به فرير كه در
بيمارىهاى مختلف و تدابير فصد و جراحى نگاشته شدهاست:
-1در تدابير فصد، -2شرايط فصد، -3فصد عروق سر، -4فصد
شرايين، -5درمعالجه جراحت شرايين، -5در قواعد جراحى.
187
شماره ميكروفيلم: 44/3موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله چوب چينى
نام مولّف: ميرزا قاضى بن كاشف الدّين يزدى )متوفّى 1075ه'./
1664-5م.(
نوع خط: نسخ برگ: 91سطر: 11زبان: فارسى
آغاز: الحمد لله رب العالمين والصلوة على خير خلقه محمّد...
ا مابعد چون بتوجه خاطر آفتاب مآثر ملكوت...
توضيحات: به نام شاه عباس دوّم ) 1077 - 1052ه'( در سه »باب« و
»فصلهايى«: باب -1خواص بيخ چينى -2درخواص قهوه -3در
خواص چاى كه بجوشانند.
188
شماره ميكروفيلم: 25/9موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله چوب چينى
نام مولّف: حكيم عماد الدّين محمود شيرازى
نام كاتب: سيّد هدايت الله تاريخ كتابت: 31جلوس شاه عالم
نوع خط: نستعليق برگ: 17سطر: 15زبان: فارسى
آغاز: الحمد لله على نعمائه و الصلوة والسلام على نبينا محمّد...
بدانكه اين رساله ايست مختصر و مقالهايست معتبر در امور
متعلقه به بيخ چينى كه...
توضيحات: به نام »پادشاه سليمان الزمانى «كه از نامبرده نام
نمى برد در سال 954ه'./ 1547م. در يك »مقدمه « و هفت »فصل« و
»خاتمه«اى نگاشتهاست.
189
شماره ميكروفيلم: 21/3موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله چوب چينى
نام مولّف: ناشناس
نوع خط: نستعليق شكسته برگ: 103سطر: 15زبان: فارسى
آغاز: فصل در بيان چوب چينى و خطاى ملمتى... و ماهيت و كيفيت
بدو اطلاع...
توضيحات: در خاصيت و منفعت، طريق استعمال انواع و اقسام
چوب چينى نگاشته شدهاست.
190
شماره ميكروفيلم: 26/7موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله چوب چينى
نام مولّف: حكيم نورالله حسينى
تاريخ كتابت: 1149ه'
نوع خط: نستعليق برگ: 2سطر: 23زبان: فارسى
آغاز: سپاس بى قياس حكيمى را سزاست كه بحكمت شامله انواع
فوايد در اجناس عقاقير...
توضيحات: تأليف سال 1538-7 / 944م.( در شناخت خواص و
استعمال چوب چينى نگاشته شدهاست.
191
شماره ميكروفيلم: 5/3موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله چوب چينى
نام مولّف: ميرزا قاضى بن كاشف الدين محمّد يزدى )متوفّى
1075ه'./ 1664-5م.(
نوع خط: نسخ برگ: 62سطر: 11زبان: فارسى
آغاز: الحمد لله رب العالمين... امابعد چون بتوجه خاطر آفتاب
مآثر ملكوت...
توضيحات: در سه »باب« نگاشته است:
-1در خواص بيخ چينى، -2خواص قهوه، -3خواص چاى.
192
شماره ميكروفيلم: 10/6موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله چوب چينى
نام مولّف: مير محمّد هاشم بن حكيم محمّد هادى مخاطب به علوى خان شيرازى )متوفّى 1162ه'./ 1749م.(
نام كاتب: مظهر على تاريخ كتابت: 1246ه'.
نوع خط: شكسته برگ: 5سطر: 18زبان: فارسى
آغاز: طريق خوردن چوب چينى تركيب نواب معتمد الملوك
علويخان...
193
شماره ميكروفيلم: 10/2/1موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله چيچك
نام مولّف: ناشناس
تاريخ كتابت: 1829م.
نوع خط: نستعليق شكسته برگ: 11سطر: 17زبان: اردو
آغاز: بهيجئ'' تعريف خدا كى، ايسا خدا كه پيدا كرنيوالا خلق
كا ه' اور انسان كو...
توضيحات: در مداوا و درمان بيمارى چيچك در چندين »فصل« نگاشته
شدهاست.
194
شماره ميكروفيلم: 26/9موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله در ادويه مفرده و مركّبه امراض عين و قروح و اورام
نام مولّف: حكيم باقر بن عمادالدّين محمود
تاريخ كتابت: در قرن دهم هجرى
نوع خط: نستعليق شكسته برگ: 44سطر: 23زبان: فارسى
آغاز: امابعد چنين گويد حقير محمّد باقر بن محمود الطبيب كه
اين رساله ايست در بيان ادويهمفرده ...
195
شماره ميكروفيلم: 26/6موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله در چوب چينى، قهوه و چاى
نام مولّف: ميرزا قاضى بن حكيم كاشف الدّين محمّد يزدى
اردكانى )متوفّى 1075ه'./ 1665م.(
تاريخ كتابت: 1150تا 1157ه'
نوع خط: نستعليق مايل به شكسته برگ: 14سطر: 23زبان: فارسى
آغاز: الحمد لله رب العالمين... امابعد چون توجه خاطر آفتاب مآثر
اشرف اقدس...
توضيحات: به نام شاه عباس دوّم ) 1077 -1052ه'( در سه »باب« و
چند »فصل« نگاشتهاست:
باب -1در خواص بيخ چينى، -2در خواص قهوه، -3در خواص
چاى.
196
شماره ميكروفيلم: 26/8موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله در حميات مركّبه
نام مولّف: مولانا رستم جرجانى )زنده در 961ه'./ 1554م.(
تاريخ كتابت: 1149ه'
نوع خط: نستعليق برگ: 3سطر: 23زبان: فارسى
آغاز: سپاس بىقياس حكيمى را كه روح نفسانى را از اعصاب
دماغى جهت حس و حركت ...
توضيحات: نامبرده پزشك خاص احمد پادشاه گيلانى بود كه سپس
به هند آ مده و به دربار نظامشاه دكن راه يافت. وى در طبّ كتابهاى
ديگرى چون »اسرارالنساء« و»ذخيرهنظام شاهى« نگاشته است.
197
شماره ميكروفيلم: 14/5موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله مجرّبات الاطبّاء
نام مولّف: ناشناس
نوع خط: شكسته برگ: 60سطر: 17زبان: فارسى
آغاز: الحمد لله ربّ العالمين و الصّلوة و السلام على سيّد
المرسلين و على آله و اصحابه اجمعين امابعد بردانش وران دقيقه رس...
توضيحات: در بيماريها و علاج آنها در - 55فصل« نگاشته است:
-1در ادويه درد سر و شقيقه، -2در ادويه بىخوابى و دافع خواب، -
5در ادويه فالج، -10در ادويه درد چشم، -20در انتصاب نفس، -30در
ادويه امراض امعاء، -40در ادويه حمل، -55در ادويهاى كه ابدان فربه
را لاغر كند.
198
شماره ميكروفيلم: 23/10موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله مختصر در بيان و تعريف و تقسيم حميات مفرده و مركّبه
نام مولّف: حكيم سيّد حيدر على
نوع خط: نستعليق برگ: 7سطر: 17زبان: فارسى
آغاز: بعد از حمد خدا و درود محمّد مصطفى چنين ميگويد اضعف
العباد حكيم سيّد حيدر على ...
توضيحات: در بيان، تعريف و تقسيم حميات مفرده و مركّبه.
199
شماره ميكروفيلم: 23/8موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله ناشناخته
نوع خط: نستعليق برگ: 4سطر: 17زبان: فارسى
آغاز: الحمد لله المنعم لحياة النقوش و صحّة الاجسام و الصلوة...
توضيحات: در تغييرات طبيعى و غير طبيعى بدن انسان بر
حسب فصول مختلف سال.
200
شماره ميكروفيلم: 23/3موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله ناشناخته
نوع خط: نستعليق برگ: 7سطر: 17زبان: عربى
آغاز: الحمد لله رب العالمين و الصلوة و السلام على رسوله...
امابعد هذه فصول فى الثبور...
توضيحات: رسالهايست مختصر در اسباب و علامات مرگ
باسربندهاى »فصل« در وجه مرض ورم، سرسام، اختلاج و لقوه وغيره.
201
شماره ميكروفيلم: 20/4/1موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله ناشناخته
نام مولّف: ناشناس
نوع خط: نستعليق برگ: 5سطر: 13زبان: فارسى
آغاز: ترتيب حب كراچويى از شاه غلام نبى سلمه باب اوّل در
تدبير امراض سر و چشم...
توضيحات: اين اثر مشتمل بر هفت »باب« به شرح زير است:
باب اوّل: در تدبير سر و چشم، دوّم: در تدبير امراض شكم، سوّم: در
دفع غلبه خون وبواسير و مرگى و درد كمر و ناسور قديم و جديد،
چهارم: در دفع تبهاى كهنه و نو، پنجم: در تدبير سرد و سست شدن و
ازدياد شهوت و لذت مباشرت، ششم: در دفع آسيب و سحر، هفتم: در
تدبير قوت بدن و صحت.
202
شماره ميكروفيلم: 26/11موضوع: طبّ
نام كتاب: رساله نقرس
نام مولّف: قسطا بن لوقا البعلبكى
تاريخ كتابت: 1150تا 1157ه'
نوع خط: نستعليق شكسته برگ: 11سطر: 23زبان: عربى
آغاز: رساله قسطا بن لوقا الى ابى جعفر محمّد بن يحيى فى
النقرس قال كل حق اعزالله...
توضيحات: مولف يكى از حكما و فلاسفه مسيحى بود كه در
بغداد زندگى مىكرد و در عهد المقتدر بالله عباسى وفات يافته و
كتب زيادى در طبّ، فلسفه، منطق و نجوم نگاشتهاست.
203
شماره ميكروفيلم: 16/3موضوع: طبّ
نام كتاب: رسالة فى الباه
ن ام مولّف: فتح على بن حكيم حكمت الله خان
تاريخ كتابت: 1264ه'.
نوع خط: نستعليق برگ: 18سطر: 18زبان: عربى
آغاز: الحمد لربّه و الصلوة على نبيّه محمّد و آله الطيبين
الطاهرين امابعد فهذا الحقير المسمّى بفتح على بن حكيم حكمت
الله خان...
توضيحات: در مسايل جنسى و طريق علاج اين بيماريها توسط
داروهاى گياهى...
204
شماره ميكروفيلم: 25/7موضوع: طبّ
نام كتاب: شرح الامراض اكبر ارزانى = شرح حدود الامراض =
فصول الاعراض
نوع خط: نستعليق برگ: 138سطر: 23زبان: فارسى
آغاز: ...نبود و در تفصيل و بيان آن طول وحى نمود از آن اعراض
نموده شد و در فصل...
توضيحات: آغاز افتاده. در علامات و اسباب درمان آنها در يك
»مقدمه« و سه »فايده« نگاشتهشدهاست:
فايده -1مرض و عرض و اقسام آنها، -2سبب و علامات و اقسام آنها،
-3وجوهتسميه امراض.
205
شماره ميكروفيلم: 22/1موضوع: طبّ
نام كتاب: شرح فصول بقراط
نام مولّف: عبداللطيف بغدادى
نوع خط: نستعليق برگ: 221سطر: 15زبان: عربى
آغاز: كتاب الفصول للبقراط شرحه الامام الفاضل ابوالفضل
عبداللطيف بن يوسف بن محمّد البغدادى...
توضيحات: درين اثر نظريات پزشكى جالينوس و بقراط
بايكديگر مقايسه شدهاست.
206
شماره ميكروفيلم: 8/2موضوع: طبّ
نام كتاب: شفاء الاسقام )المقالة الاولى و المقالة الثانية(
نام مولّف: خضر بن على المعروف به حاجى پاشا الآيدينى )متوفّى
820ه'. (
نوع خط: نستعليق برگ: 543سطر: 19زبان: عربى
آغاز: الحمد لله الذى خلق الانسان فى احسن الصّور و علّمه خواصّ
الاشياء من النفع و الضرر و الصلوة...
توضيحات: در ادويات و معالجات مشتمل بر چهار مقاله به شرح زير:
-1فى كليات جزئى الطب، -2فى الاغذية و الاشربة و الادوية
المفردة و المركّبة، -3فى الامراض المختصّة بعضو، عضو الرأس
الى القدم و علاماتها و معالجاتها، -4فى الامراض العامّة التى
لاتختصّ بعضو دون عضو.
207
شماره ميكروفيلم: 6/1موضوع: طبّ
نام كتاب: شفاء الاسقام )المقالة الاولى(
نام مولّف: خضر بن على المعروف بحاجى پاشا الآيدينى )متوفّى
820ه'.(
نوع خط: نستعليق برگ: 432سطر: 21زبان: عربى
آغاز: الحمد لله الذى خلق الانسان فى احسن الصور و علمه خواص
الاشياء...
208
شماره ميكروفيلم: 6/2موضوع: طبّ
نام كتاب: شفاء الاسقام )المقالة الثانية(
نوع خط: نستعليق برگ: 232سطر: 21زبان: عربى
آغاز: المقالة الثانية فى امراض.... و اسبابها و علاماتها و
معالجاتها، امراض الرأس...
209
شماره ميكروفيلم: 31/8موضوع: طبّ
نام كتاب: شفاء المجدور
نام مولّف: احمدالله مدراسى )زنده در 1211ه'./ 1797م.(
نام كاتب : نوازش على تاريخ كتابت: 1239ه'
نوع خط: نستعليق برگ: 23سطر: 10زبان: فارسى
آغاز: حمد لا يزال و ثناء باكمال حكيمى را سزد كه تأثير هر
دوايى و تدبير هردايى بدست او بود ...
توضيحات: محشى، نامبرده از پزشكان دربار نوّاب اركات بوده و
رسالههاى طبّى ديگرى چون تحقيق النبض، رساله چوب چينى،
تحقيق البرهان و تفريح القلوب را نگاشتهاست. نسخه حاضر
درباره بيمارىهاى جدرى و حصبه نگاشته شده كه از جمله بيماريهاى
جلدى به شمار مىرود.
210
شماره ميكروفيلم: 24/3موضوع: طبّ )منظوم(
نام كتاب: شفاء المريض = طبّ شهابى
نام مولّف: شهاب الدّين بن عبدالكريم قوام غزنوى ناگورى
نوع خط: نستعليق برگ: 95سطر: 9زبان: فارسى
آغاز: نخستين كنم وصف خامه عيان بتوحيد پروردگارجهان
توضيحات: در سال 794ه'./ 1388م. در يك »مقدمه« و صد و شصت
»باب« در بيماريهاى مختلف و طريق علاج آنها نگاشتهاست:
مقدمه: در بيان ابتداى علم طبّ. باب -1اسباب امراض بدنى، -
10نسيان و فراموشى، -20نزله، -30ناسور بينى، -40خروج
اللسان، -50جنب، -60عدماشتها، -70سنگ مثانه، -80حمل زنان، -
90آماس رحم، -100نقرس، -110اورام، -120مارگزيدگى، -130غذا، -
140اسهال و استفراغ، -150خواص بعضى از شيرينيها، -
160كيمياگرى.
